بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي

583

تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )

فَما لِ الَّذِينَ كَفَرُوا قِبَلَكَ پس چه برين داشت مر آنان را كه كافر شدند نزد تو مُهْطِعِينَ اى مسرعين يعنى حالكونى كه بشتاب آيندگانند بسوى تو و بعضى مهطعين را بدائمى النظر تفسير كرده‌اند يعنى حالكونى كه دايم نظر كنندگانند و على بن ابراهيم مهطعين را باذلاء تفسير كرده يعنى حالكونى كه ذليل و فرمان بردارانند عَنِ الْيَمِينِ وَ عَنِ الشِّمالِ عِزِينَ عن اليمين متعلق است به عزين اى « عزين عن اليمين و عن الشمال » يعنى حالكونى كه جماعات متفرقه جمع شوندگانند از دست راست تو و از دست چپ تو يا نشستگانند به اطراف تو چنانچه على بن ابراهيم گفته عزين اى قعود بنا برين ترجمه فما مبتداست وَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا خبر و قبلك متعلق است به للذين كفروا و مهطعين حالست از كفروا ، و عن اليمين متعلق است به عزين و اين جمله حال بعد از حالست و محتملست كه عن اليمين متعلق باشد به مهطعين و عزين بدون متعلق حال بعد از حال باشد به اين معنى كه پس چه برين داشت مر آنان را كه كافر شدند نزد تو حالكونى كه مسرعين‌اند و شتاب آيندگانند از دست راست و از دست چپ تو حالكونى كه جماعات كثيرهء جمع شوندگان و حلقه حلقه رسندگانند در اطراف تو و از روى استهزا و سخريه ميگويند كه اگر اصحاب محمد صلوات اللَّه عليه و آله طمع دارند كه داخل بهشت شوند ما نيز قبل از ايشان داخل خواهيم شد زيرا كه در دنيا رتبهء ما افزونست در آخرت نيز چنين خواهد بود ازينست كه حق سبحانه و تعالى در رد ايشان ميفرمايد كه أَ يَطْمَعُ كُلُّ امْرِئٍ مِنْهُمْ أَنْ يُدْخَلَ جَنَّةَ نَعِيمٍ آيا طمع دارد هر مردى از ايشان اينكه در آورده شود در بهشت با نعمت بدون ايمان كَلَّا نه اينچنين است و ايشان هرگز داخل بهشت نخواهند گرديد بعضى گفته‌اند كه ظاهر آيه دلالت دارد بر اينكه مراد از كافران ، منافقان باشند چه ايشان نزد حضرت ميبودند و از روى نفاق گفتگوها مى - كردند و در كتاب احتجاج از حضرت امير المؤمنين عليه الصلاة و السلم در باب منافقين روايت كرده كه آن حضرت فرمودند كه حضرت رسالت پناه صلّى اللَّه عليه و إله هميشه